De verpleegkundig specialist is een wettelijk (art. 14 Wet BIG) erkend beroepsniveau van de verpleegkunde, met een eigen wettelijk register. Uitsluitend zij die in dit register staan mogen zich verpleegkundig specialist noemen. Er zijn vijf beschermde specialistentitels. Een verpleegkundig specialist kan zich laten registeren in één van de volgende vijf verpleegkundig specialismen; 

• Preventieve zorg bij somatische aandoeningen;
• Acute zorg bij somatische aandoeningen;
• Intensieve zorg bij somatische aandoeningen;
• Chronische zorg bij somatische aandoeningen;
• Geestelijke Gezondheidszorg;

Registratie en herregistratie
Registratie, in het Verpleegkundig Specialisten Register (VSR), vindt plaats op grond van een afgeronde (erkende) duale masteropleiding. Vanaf de registratiedatum start een herregistratieperiode van 5 jaar waarin de ervaring en kennis op peil gehouden moet worden. Om na 5 jaar voor herregistratie in aanmerking te komen, moeten verpleegkundig specialist aan bepaalde eisen ten aanzien van werkervaring en deskundigheidsbevordering voldoen. 

In het eerste kwartaal 2012 krijgen alle verpleegkundig specialisten toegang tot een digitaal portfolio waarin zij bijvoorbeeld werkervaring en deskundigheidsbevorderende activiteiten kunnen bijhouden.
 

Eisen voor herregistratie
Een van de eisen is een werkervaringseis. De verpleegkundig specialist moet een aantal uren in zijn of haar vakgebied hebben gewerkt. De tweede categorie van eisen heeft betrekking op deskundigheidsbevordering. Verpleegkundig specialisten moeten in 5 jaar 200 uur aan bij- en nascholing doen. Het gaat hierbij om diverse vormen van scholing -cursussen, congressen en symposia of e-learning-  die in alle gevallen moeten worden geaccrediteerd door een onafhankelijke accreditatiecommissie. De beoordeling gebeurt objectief en aan de hand van vooraf vastgestelde criteria (zie Accreditatiereglement). Accreditatie heeft tot doel de kwaliteit en het niveau van scholing die (mede) bestemd is voor verpleegkundig specialisten, te borgen.